بسم الله الرحمان الرحيم

اطلاعيه

اولين و تنها دوره ي آمادگي كنكور کاردانی به كارشناسي رشته روابط عمومي برگزار مي شود

چندين سال از برگزاري آزمون كارشناسي رشته روابط عمومي در دانشگاه جامع علمي كاربردي مي گذرد و اولين دوره ي آمادگي اين آزمون با حضور اساتيد مجرب برگزار مي شود.

برای اطلاعات بیشتر با شماره های61_66572760 و 09360910037تماس بگیرید.

 30 هزار خبرنگار المپيك پكن را پوشش مي‌دهند

 همشهري آنلاين:

المپيک پکن بيش از تعداد ورزشکاران، خبرنگار دارد. 30 هزار خبرنگار اين بازي‌ها را پوشش مي‌دهند.

به گزارش شبکه فرانس24، سي هزار خبرنگار خارجي به پکن سفر کرده‌اند تا بازي‌ها را پوشش دهند.

خبرنگار نشريه فرانسوي اکيپ خاطر نشان کرد ده هزار و ششصد ورزشکار در بازي‌ها حضور يافته‌اند و پنج هزار نفر نيز انان را همراهي مي‌کنند در حالي که تعداد خبرنگاران به سي هزار نفر مي‌رسد.

اين خبرنگاران مرکز بسيار بزرگ مطبوعاتي در پکن دارند و همه تجهيزات لازم نظير رايانه‌هاي متصل به اينترنت در اختيارشان است.

ارتباط مؤثر رابطه اي است كلامي و غيركلامي بين دو يا چندنفر كه در طي آن، افراد مي توانند عقايد، خواسته ها، نيازها و هيجانات خود را بيان نموده و به نوعي احساس رضايت دست يابند.

اثرات برقراري ارتباط مؤثر با ديگران :
1 – تقويت اعتماد به نفس
2 – درك متقابل
3 – رضايت خاطر
4 – احساس سودمندي
5 – تقويت رشد اجتماعي، روحي، رواني و عاطفي
6 – تأمين بخشي از نيازهاي اساسي انسان
7 – انتقال صريح پيام به ديگران

راهكارها و نكات مهم روانشناختي در ارتباط مؤثر:
1- افراد با هم تفاوت دارند: با همه افراد نمي تواند به يك گونه حرف زد يا ارتباط برقرار كرد مهمترين گام، مخاطب شناسي است؛ يعني شناخت ويژگي هاي شخصيتي ديگران و رفتار كردن متناسب با آن.

2 – روحيه هر فردي در رفتار او تأثير گذار است : افراد در وضعيت هاي روحي متفاوت، رفتارهاي مختلفي دارند.
مثلاً آيا وقتي خسته هستيم سؤال طرف مقابل را همان گونه پاسخ مي دهيم كه شاد و با نشاط هستم؟
بنابراين بهتر است مخاطب ما در وضعيت روحي خوبي قرار گيرد تا ارتباط مؤثر برقرار شود.
بياد داشته باشيم هر كس با احترام وارد شود يقيناً با مهر خارج خواهد شد.

3 – نگرش و دنياي هر فرد متفاوت است :
برخورد غيرمنطقي وجود ندارد! هر كس براساس منطق خود رفتار مي كند، چون هر كس دنيا را از ديد خود درك مي كند؛ بنابراين بهتر است با افراد متفاوت برخوردهاي متفاوت داشته باشيم. براي برقراري ارتباط مؤثر با دنيا و نگرش ديگران مقابله نكنيم بلكه نخست دنياي آنها را بپذيريم، به دنيا آنها پا بگذاريم و بعد او را به دنياي خود دعوت كنيم، به تعبيرشهيد باهنر «از آنجايي شروع كنيم كه او دوست دارد و به آنجايي ختم كنيم كه خود دوست داريم».

4 – آدم ها را دوست داشته باشيم :
ما با كساني كه دوستشان داريم راحت تر به نتيجه مي رسيم بنابراين براي برقراري ارتباط مؤثر لازم است به اصول ديگران احترام بگذاريم حتي اگر آنها را قبول نداريم، با اين كار محبت و دوست داشتن خود را به آنها نشان مي دهيم.

5 – باور اينكه هم من خوبم هم شما خوبيد :
توماس هريس در كتاب «وضعيت آخر» چها روضعيت را در ارتباط فرد با ديگران مطرح مي كند، از جمله :
من خوبم تو خوب نيستي.
باور اين وضعيت موجب احساس مقابله ، تلافي و دعوا مي شود و مانع ارتباط است.
من خوب نيستم ، تو خوب هستي.
باور اين وضعيت موجب احساس حقارت و كوچكي شده و مانع ارتباط است.
من خوبم، شما هم خوبيد
تنها باور اين وضعيت است كه مي تواند موجب برقراري ارتباط مؤثر با ديگران شود.

ارتباطات را می توان فرایند انتقال یامبادلة اطلاعات بین موجودات زنده دنیا تفسیر کرد که یکی از نیازهای اساسی و مهم وجود انسانهاست.
تجربه نشان داده است که انسانها زمانیکه از هرگونه ارتباط محروم می شوند ، بسرعت افسرده شده و به سرگشتگی و دیوانگی نزدیک تر می شوند.
مابه محض اینکه کلمه ارتباطات را می شنویم ، بلافاصله،تلفن،رادیو،تلویزیون،ویاکتابها و نشریات در ذهنمان مجسم می شوند و همه وسایلی که ما در ارتباطات کلامی با آن سر وکار داریم.
درارتباطات کلامی ، مابا یک زبان که بتواند معانی و مفاهیم و منظورمان را انتقال دهد ، سروکار داریم. زبانی که باید بتواند با حاملها و اصطلاحات خود،زمان،فضا وشرایط روی دادها و وقایع و چگونگی آن را انتقال دهد.برچسب هائی که بتواند بوسیله معانی مختلف کلمات ، تلفظ ها و شیوه های بیان آنها ، موضوعی را از شخصی به شخص دیگر انتقال دهد و در این نقل و انتقال تصّور شنونده از وقایع همانند گوینده باشد.
به راستی آیا ارتباطات کلامی ، تنها راه برقراری ارتباطات فی مابین است ؟
به واقع آیا درک اهمیت ارتباطات تنها بوسیله ابزارهای ساده و ابتدایی آن به ما هدیه شده است ؟
باعنایت به تعریف ارائه شده از ارتباطات کلامی ، ارتباطات غیرکلامی مشمول تمامی حالتهای ارتباطی می شود که بیک زبان رسمی وابسته نیست. ارتباطاتی که به موجب آن ایده ها و مفاهیم بدون اینکه از مفاهیم و اصطلاحات کلامی استفاده شود ، تشریح و تفسیر می شوند.
به نظرشماآیا ارتباطات غیرکلامی دارای چنان زمینه ای است که بتواند چنین تعریف مهمی رادربرگیرد؟ پاسخ مثبت است . نسلهای گذشتة ،انسانهائی که قبل از تاریخ می زیسته اند ، ازطریق ارتباط غیرکلامی باهمدیگر رابطه داشته اند.آنها همانند جانوران ، صداهائی از گلوی خود خارج می کردند.
درواقع علائم،حرکات بدنی ، اشارات ، ترسیم نقشها تا زمانیکه زبانی برای بیان مفاهیم آنها ایجاد شود ، نیازهای ارتباطی آنان را برآورده می ساخت.

دو جهاني شدن ها و آينده هويت هاي همزمان

نويسنده: سعيد رضا - عاملي

نويسندگان : فيروزه حاجي علي اكبري و عليرضا قلمچي
خبرگزاري فارس: اطلاعـات و ارتباطات در عصر كنـوني تأثيرات شگرف و بي مــانندي پديــد آورده اند. اين تأثيرات به گونه اي مشخص در «صنايع اطلاعاتي و ارتباطي» كه به منظور مهار جريان اطلاعات و نيز استفاده هرچه بهتر از آن براي مقاصد گوناگون به وجود آمده كاملاً مشهود است.
چكيده:

اطلاعـات و ارتباطات در عصر كنـوني تأثيرات شگرف و بي مــانندي پديــد آورده اند. اين تأثيرات به گونه اي مشخص در «صنايع اطلاعاتي و ارتباطي» كه به منظور مهار جريان اطلاعات و نيز استفاده هرچه بهتر از آن براي مقاصد گوناگون به وجود آمده كاملاً مشهود است.
نوآوري‌ها و اختراعات دانشمندان در دوران كنوني؛ حاصل همين تكنولوژي‌هاي نوين جمع آوري، انباشت و اشاعــه ي اطلاعـات علمي و فني است. در واقـع اين وسايل، اطـــلاعات را به مقـوله‌ي ماده ي خام همچون يك كــالاي با ارزش براي توليــد ساير فرآورده‌هاي صنعتي و علمي مبادلـه مي‌كنند و مبنايي مي‌شوند جهت ارتباطات مؤثر و صحيح. در اين مقاله سعي گرديده با اشاره به مقوله ي فناوري اطلاعات و ارتباطات و جايگاه پژوهش، راهكارهايي براي ارتباط اين دو مقوله ارائه گردد.

واژگان كليدي:فناوري اطلاعات وارتباطات ،جايگاه پژوهش ،ارائه راهكارها .

کنش ارتباطی هابرماس

گفت‌وگوی بین و انسجام ملی فرهنگی

(با تکیه بر نظریه کنش ارتباطی هابرماس(

حاجیانی، ابراهیم

مقدمه و بیان مسئله

مدیریت فرهنگی و سیاسی جوامع متکثر از پیچیدگی‌های فراوانی برخوردار است و نیاز به مبانی و روش‌های خاص دارد که در ماهیت با روش‌های جوامع یک‌دست و هماهنگ، متفاوت است. در حقیقت میزان کفایت متولیان امور در یک نظام سیاسی چند قومی و متنوع تا حد زیادی به اداره معقول، متناسب و علمی مسائل فرهنگی و مدیریت شکاف‌های موجود در جامعه بستگی دارد. هدف این نوشته، بررسی مبانی نظری و اصول راهبردی اداره مسائل پیچیده قومی در یک جامعه متکثر است؛ به نحوی که مسائل و تنش‌های بین قومی و بین فرهنگی در جامعه به کمترین شدت برسد و نه تنها مانع رشد و توسعه پایدار در جامعه باشد، بلکه زمینه‌های توسعه، ترقی و موفقیت افراد، اقوام و نظام اجتماعی را فراهم آورد. بنابراین در این‌جا تاکید ما بر مبانی تئوریک و نحوه ایجاد مکانیسم تعامل مثبت بین فرهنگ‌ها، تقویت روابط بین قومی و اصول نظری تثبیت گفت‌وگوهای بین قومی است.

22 نكته براي يك ارايه خوب

23 نكته براي يك ارائه خوب
علي افتخاري
هنگامي كه مي خواهيد يك موضوع را در جلسه اي (با هر تعداد شركت‌كننده) توضيح دهيد، و يا گزارشي از فعاليتهاي انجام شده در يك پروژه را ارائه كنيد و يا حتي در يك جمع دوستانه صحبت كنيد مطمئنا كار سختي خواهيد داشت تصور كنيد چندين جفت چشم كوچكترين حركات شما را زيرنظر دارند و چندين جفت گوش حرف به حرف شما را مي شنوند و براساس اين ديده ها و شنيده ها درمورد شما و مطالبي كه ارائه مي كنيد قضاوت مي كنند، ازسوي ديگر شما ملزم به اقناع آنها و يا دفاع از عملكردتان و يا حتي اثبات خودتان هستيد در هر جايگاهي كه قرار داريد فرقي نمي كند، شما در موقعيت خطيري قرار گرفته ايد. پس سعي كنيد بهترين باشيد، دو اصل بسيار مهم را فراموش نكنيد اول تسلط كامل به مطالبي كه مي خواهيد ارائه دهيد و دوم حفظ خونسردي و آرامش. شما با رعايت اين دو اصل و توجه به نكاتي كه درپي خواهدآمد علاوه بر يك ارائه خوب، يك جلسه زيبا را برگزار مي كنيد.
1 – مخاطبان را شناسايي كنيد.
اگر شما سطح علمي، فرهنگي و حتي شخصيتي مخاطبان را بدانيد، ارتباط بهتري با آنان برقرار مي كنيد و آنچه را كه آنها دوست دارند يا مي خواهند بشنوند ارائه مي دهيد و اين يعني اثرگذاري بهتر و بيشتر.
2 – يك پيام مشخص داشته باشيد.
قبل از اينكه كار تهيه مطالب خود را شروع كنيد، پيام كليدي خود را مشخص كنيد. درواقع پيام شما بايد بتواند مخاطبان را به يك راه مشخص رهنمون و امكان تفكر درمورد راههاي ديگر را فراهم سازد.
3 – براي هر تصوير متن كوتاهي آماده كنيد.
هر تصوير (متن يا عكس) كه پخش مي شود. خلاصه اي از موضوع آن بايد ارائه شود. اين خلاصه مي تواند شفاهي باشد يا به صورت زيرنويس ارائه شود. اين باعث خواهدشد تا در وقت صرفه جويي شود.
4 – مطالب و مفاهيم خاص را برجسته كنيد.
مطالبي را كه توضيح آنها براي «پذيرش» مخاطب «اهميت» بيشتري دارد را مشخص كنيد.
5 – قبل از جلسه، تمرين كنيد.
6 – ساختار اثربخشي براي ارائه طراحي كنيد.
طرح «مسئله» و «حل» آن بهترين روش براي ارائه قدرتمند يك مطلب است. اول «مسئله» را بيان كنيد بعد «راه‌حل» را ارائه دهيد و آن را با يك مثال توضيح دهيد.
7 - «همه تيزهوش نيستند» را فراموش نكنيد.
همه مخاطبان شما افراد تيزهوش نيستند. پس سعي كنيد مطالب را خيلي ساده و غيرپيچيده ارائه كنيد، در هر ساعت صحبت كردن 3 الي 4 نكته را شرح دهيد.
8 – محكم و خوب شروع كنيد.
يك شروع خوب، موفقيت را تضمين مي كند. از روشهاي مختلف استفاده كنيد گاهي يك حكايت يا قصه يا يك خاطره و در بعضي مواقع پرداختن به اصل مطلب مي‌تواند شروع خوبي باشد.
9 – از نمودار و چارت استفاده كنيد.
بسياري از مخاطبان شما نمي توانند همزمان با شما اعداد و آمار ارائه شده را تجزيه و تحليل كنند. نمودار كمك مي‌كند تا سريعتر به موضوع دست پيدا كنند و با شما همراه شوند.
10 – پاياني با شكوه داشته باشيد.
بسياري از مخاطبان آخرين مطلبي را كه شما مي گوييد به خاطر مي سپارند مطمئن شويد كه آخرين مطالبي كه مي‌گوييد همانهايي هستند كه مي خواهيد مخاطبان به آن بيشتر توجه كنند.
11 – بر نكات مهم تسلط داشته باشيد.
اگر شما نكات مهم را بدانيد راحت‌تر مي توانيد مخاطبان را قانع كنيد و علاوه بر آن با آرامش و بدون استرس خواهيدبود.
12 – خوب تنفس كنيد.
13 – از چشمانتان استفاده كنيد.
حتما از چشمانتان براي برقراري ارتباط با مخاطب استفاده كنيد با اين كار مخاطبان احساس بهتري خواهند داشت و شما مي توانيد تاثير صحبتهايتان را ببينيد.
14– تجهيزات مناسب را آماده كنيد.
هر جلسه اي، نيازمند تمهيدات خاصي است. تجهيزات موردنياز (نه كم و نه زياد) از قبيل دستگاه نمايش، وايت‌برد، كامپيوتر و... را آماده كنيد.
15 – تجهيزات را امتحان كنيد.
قبل از شروع جلسه تجهيزاتي را كه قرار است استفاده كنيد يكبار امتحان كنيد خرابي و يا عدم كارايي مناسب هركدام از دستگاهها (حتي يك ماژيك وايت برد) مي تواند تاثير بسيار منفي بر مطالب شما داشته باشد.
16 – بدانيد كه شما مركز توجه هستيد.
قبل از شروع جلسه فقط صداي شما شنيده مي شود هر حركت شما تاثير مستقيم بر مخاطب داشته و مي تواند جلسه شما را زيباتر يا زشت‌تر نمايد. با تمام وجود عمل كنيد.
17 - «لبخند» را فراموش نكنيد.
18 – هنگام ارائه خودتان باشيد.
سعي نكنيد از حركات مصنوعي استفاده كنيد اقدامات تصنعي كاملا ديده مي شوند، خودتان باشيد و بگذاريد زبان بدن شما طبيعي باشد.
19 – سعي كنيد از روي نوشته نخوانيد.
خواندن مطلب از روي نوشته باعث مي شود كه ارتباط شما با مخاطبان دچار خدشه گردد، دستانتان نيز از اثرگذاري باز مي ماند، مي توانيد از يادداشتهاي روي چارت يا تصوير استفاده كنيد.
20 – مخاطبان را درگير بحث كنيد.
هميشه مي توانيد مخاطبان را وارد بحث كنيد. از آنها سوال كنيد و جواب بخواهيد اما اصرار نكنيد، شما مي‌توانيد از ساير روشها نيز براي مشاركت بيشتر و همراهي آنها استفاده كنيد. (نوشتن پاي تخته، قرائت يك متن يا...)
21 – از شوخي كردن نترسيد.
شما مي توانيد با استفاده از مزاحهاي كوچك محيط را جذاب‌تر كنيد.
22 – خودتان را جاي مخاطب بگذاريد.
اگر شما به جاي مخاطب نشسته بوديد، چه حالي داشتيد، آيا گرماي اتاق، نور محيط، و... مناسب است. شما بايد به آنها اهميت ويژه بدهيد تا شما را باور كنند.
23 – از كارتان بازخورد داشته باشيد.
شما درهر حالي مي توانيد بازخورد بگيريد، شفاهي يا كتبي، در انتهاي جلسه از پرسشنامه‌هاي ساده استفاده كنيد تا بتوانيد در آينده كارتان را بهبود بخشيد.
http://www.imi.ir/tadbir/tadbir-175/sandr-175/2.asp

هفت درس از ارتباطات اجتماعي

جهان امروز جهان ارتباطات است ولي اين لغت «ارتباطات» مي‌تواند دو معني داشته باشد يكي همان ارتباطات از راه دور و بي‌سيم و دنياي مجازي اينترنت و چيزهايي از اين قبيل. معناي ديگر روابط بين انسان‌هاست كه مي‌خواهيم در زير به آن بپردازيم. همه ما روزانه با افراد زيادي برخورد داريم كه نزديك‌ترينشان اعضاي خانواده‌مان هستند و شايد نفر آخر يك صندوق‌دار فروشگاه باشد. ولي صرف‌نظر از شخص، آنچه كه در يك برخورد موفق موثرترين عامل است، «مهارت‌هاي ارتباطي» است. بسياري از مردم به قدر كافي از اين مهارت برخوردار نيستند و همين ضعف سبب مي‌شود كه بسياري تنش‌ها و درگيريهاي اجتماعي به وجود آيد كه گاهي عواقب ناخوشايندي در پي خواهند داشت. در اين جا هفت نكته ساده آورده‌ايم كه براي بهبود مهارت‌هاي ارتباط اجتماعي موثر و مفيد هستند:
1- گوش‌دادن را ياد بگيريد. خوب گوش دادن از مباني ارتباطات اجتماعي مناسب است. دقت كنيد كه اول تمامي سخنان طرف مقابل را بشنويد و كاملاً از چند و چون آن آگاه شويد، سپس قضاوت كنيد.
2- شتاب‌زده قضاوت نكنيد. اگر درست بلافاصله پس از شنيدن حرف‌هاي طرف مقابل نتيجه‌گيري كنيد، قضاوت درستي انجام نداده‌ايد. پس از اتمام سخنان او، فكر كنيد و روي ديگر سكه را هم در نظر آوريد.
3- كمي فكر كنيد سپس پاسخ مخاطب خود را بدهيد. هنگامي كه طرف صحبت از شما نظر مي‌خواهد، فوراً جواب ندهيد. ابتدا حرف‌هايي كه مي‌خواهيد بزنيد را سبك سنگين كنيد بعد نظرتان را اعلام نماييد.
4- هيچ وقت فكر نكنيد كه كاملاً حق با شماست و آنچه مي‌گوييد درست است. گاهي اوقات هم «شما» اشتباه مي‌كنيد و هيچ ايرادي هم ندارد. نكته اينجاست كه اشتباهتان را بپذيريد و نقطه ضعف را به درستي بشناسيد.
5- مراقب باشيد كه وقتي با كسي صحبت مي‌كنيد و به حرف‌هايش گوش مي‌دهيد، حواستان پرت نشود و در خيالات خود غرق نشويد. اين رفتار در واقع يك جور بي احتراميست و بعضي افراد از آن ناراحت و آزرده‌خاطر مي‌شوند.
6- اگر طرف صحبت شما جمله‌اي مي‌گويد كه آن را به درستي نمي‌شنويد يا معنايش را درك نمي‌كنيد، از او بخواهيد كه دوباره حرفش را تكرار كند. اين كار خيلي بهتر از آنست كه براساس حدس و گمان جمله او را كامل كرده يا درباره معنايش بينديشيد.
7- بدانيد كه هنگام صحبت‌كردن بدن شما نيز در كنار زبانتان حرف مي زند. پس در موقع سخن گفتن حركات بدنتان را مراقب كنيد و اگر مي‌بينيد كه بدن شما به درستي و بازباني مناسب صحبت نمي‌كند، تمرين كنيد و با صحبت‌كردن جلوي آينه «زبان بدن» را بهبود بخشيد.
مهارت‌هاي ارتباطي در طي زمان و فقط و فقط با تمرين مهارت‌ها بهبود پيدا مي‌كند و به راحتي ميسر نمي‌گردد. مقوله هنر برقراري ارتباطات موثر در بحث هوش هيجاني و هوش اجتماعي جاي مي‌گيرد و مي‌تواند يك انسان ضداجتماعي و نا به هنجار را به فردي نوع‌دوست، مسلط بر نفس، خوددار و در عين حال قاطع و مصمم تبديل كند.
By: Rickylim
مترجم: آذين صحابي
http://www.tafahomnews.com

نظريه‌هاي ارتباطات توسعه

نظريه‌هاي ارتباطات توسعه - نوشته سرينيواس آر . ملكات- ترجمه دكتر يونس شكرخواه *
در اين مقاله، پژوهشها و رويه‌هاي مربوط به ارتباطات براي توسعه و توان‌بخشي در جهان سوم مورد بررسي قرار مي‌گيرد.
توصيف و تغيير تئوريها، مفاهيم و روش‌شناسيهاي ارتباطات توسعه با چالشهاي خاص خود همراه است.
توصيف ارتباطات توسعه، مستلزم درك مفاهيم كليدي در اين قلمرو و نيز مستلزم بررسي اين امر است كه اين مفاهيم كليدي چه تفاوتها و چه شباهتهايي دارند با آنچه كه در دوره‌هاي مختلف تاريخي در اين‌باره تعريف و اجرا شده است. مفاهيم غالب در زمينه ارتباطات توسعه عبارتند از: ارتباطات، نوسازي، توسعه، مشاركت و توان‌بخشي.»»»»

روزنامه‌نگاری - همشهری آنلاین- دکتر یونس شکرخواه:

ابتدا چند نکته کلی را طرح مي کنم و بعد می روم سر اصل مطلب: حضور سافت نيوز[نرم خبر](1) در عرصه خبر عمدتا يک اجبار بوده و نه يک انتخاب؛

• ضرورت رقابت با رسانه های ديداری پخش مستقيم نظير سی ان ان، بی بی سی  و ...
• ضرورت رقابت با اينترنت که تار وپود رويدادها را در يک چشم به هم زدن ارائه می کند
• دردسرهای در انتظار ماشين چاپ نشستن و از دست دادن زمان در جهت کهنه شدن خبر که راه حل آن تا حدودی تکيه به تحليل است (امکانی که سافت نيوز در اختيار می گذارد و هرم وارونه دشمن آن است)
• زمانه عوض شده، بحث نرم افزار و سخت افزار می تواند به نرم اخبار و سخت اخبار بينجامد

يک پرسش:
سافت نیوز همان سبک تاریخی است؟

به يک دليل ساده، يعنی به خاطر مخالفت شديد عده ای از روزنامه نگاران و  نظريه پردازان عرصه نقد خبر با سافت نيوز، مي توان گفت سافت نیوز شکل تازه سبک تاریخی نیست و افزون بر آن، اگر از تصوير گرائی و جزئيات نگری در سافت نیوز بگذريم، ديگر هيچ چيز آن شبيه به سبک تاریخی نخواهد بود.

خبر يا گزارش؟
سافت نيوز ، خبر است يا گزارش؟

اگر سافت، گزارش بود که اسمش را نيوز نمی گذاشتند!
اما در عين حال قبول دارم که ماهيت سافت نيوز هنوز مبهم است نه برای ما، که در دنيا هم هنوز بر سر ماهيت آن توافق روشنی به چشم نمی خورد، البته در دنيای روزنامه نگاری مدرن، انتقادهای ضد سافت نيوز به تکنيک و ساختار سافت نويسی مربوط نمی شود و مخالفان تيفوسی سافت نيوز دقيقا مي دانند کجا را هدف گرفته اند : روزنامه نگاری انتقادی  متکی به سافت نویسی.

سافت نيوز + روزنامه نگاری انتقادی = آلياژ خطرناک!

روزنامه نگاری انتقادی(2) در واقع در قياس با جريان غالب روزنامه نگاري جهانی، يک نوع روزنامه نگاری آلترناتيو و راديکال است و اين برای کانون های قدرت و ثروت پديده خوشايندی نيست، چرا که با اتکا به عناصر خبری تحليل (why) و تشريح (how) که جزو تاکيدهای نرم نويسی است، دست به افشاگری می زند و باز از آنجائیکه در سافت نويسی به جای تکيه به يک منبع رسمی، به چندين منبع استناد می شود - که می توانند منابع غير رسمی هم باشند-  غلظت مخالفت کانونهای قدرت و ثروت با آن افزايش مي يابد، انها مي گويند سافت نيوز، دمکراسی را تضعيف مي کند.(3)

احتمالا با اين توضيحی که دادم، ريشه مخالفت دولتمردان و روابط عمومی های دولتی در غرب هم با سافت نيوز  روشن تر و معنادارتر مي شود.

اجازه بدهيد کمی بيشتر به ماهيت سافت نيوز نزديک شوم . گفتم که ابتدا چند نکته کلی را طرح مي کنم و بعد خيلی زود می روم سر اصل مطلب.

سافت نيوز: نمای متوسط

سافت نيوز، بر خلاف هرم وارونه، اسير زمان نيست و بيشتر به محرکه های اصلی رويداها و به سمت و سوی آنها مي پردازد، دست به تجزيه و تحليل مي زند، سعی می کند راه حل پيشنهادکند، از ضرورت تغيير مي گويد و جور ديگری هم نوشته می شود تا مخاطب خسته نشود و با اشتياق سوژه را دنبال کند.

باز هم  پرسش:
نوع نوشتن و به عبارت بهتر، سبک نوشتن يک خبر را خود رويداد تعين می کند يا روزنامه نگار؟

حواستان باشد که اين رويداد و ماهيت آن است که سبک نوشتن را به روزنامه نگار تحميل مي کند و انتخاب سبک در خبرنويسی، مثل همه عواملی که تعيين كننده پوشش بهتر يک رويداد است (تازگی، دربرگيری، تمايل مخاطب، رقابت و ..) اختياری نیست.

بنابر اين، مي توان گفت که بحث تقابل دو شيوه سخت نويسی و نرم نويسی اساسا يک بحث انحرافی و بی پايه است و اين رويداد است که سبک نوشتن را به روزنامه نگار تحميل مي کند.

چطور بايد نوشت؟

دارم به اصل مطلب نزديک می شوم . برويد اگر هست برای خودتان يک فنجان چای یا قهوه بياوريد. - آمديد؟ .......

نوشتن به شيوه سافت نيوز آسان است به شرط اينکه آداب آنرا درست فرا بگيريم.
فرض من در اين نوشته بر آن است که خواننده اين متن از پيش با نوشتن به سبک هرم وارونه آشناست. پس با اين پيش فرض ابتدا باید بگويم:

1. نوشتن به شيوه سافت نيوز مناسب پوشش رويدادهائی نيست که ظرف 72 ساعت معروف روزنامه نگاری نوشتاری رخ می دهند(ديروز، امروز و فردا) زيرا برای پوشش رويدادهائی از اين دست، فرصت مانور نداريم و بايد هر چه سريع تر آنها را نوشت.

به ديگر زبان اگر رويداد تحت پوشش شما مربوط به روز قبل يا امروز و يا مربوط به فردا است، بهترين سبک برای نوشتن آن همان هرم وارونه است (دايناسورها هنوز طرف توجه هستند! دليل : پارک ژوراسيک!)

2. اعتراف مي کنم که حتی رويداد های مربوط به 72 ساعت را هم می شود به شيوه سافت نوشت، اما برای تازه کارها بسيار پر ريسک است.(یعنی دارم تا حدودی اعترافم را پس مي گيرم!)

ساختار دايره ای شکل سافت نيوز:

سافت نيوز برخلاف هرم وارونه که اسمش هم قيافه آن است، ساختاری دايره ای شکل دارد.

به عبارت بهتر اگر بخواهم تصويری کلی از سافت نيوز به دست دهم، به اين صورت خواهد بود:

پيکان سياه در اين تصوير نقطه شروع نوشتن است و پيکان های سفيد مسيری است که نوشتن در آن ادامه می يابد.

توضيح بيشتر: در سافت نيوز بايد خبرتان را جائی ختم کنيد که آنرا شروع کرده ايد. يعنی اهميت پاراگراف آخر در سافت نيوز به همان اندازه پاراگراف اول است و اين حالت بر خلاف هرم وارونه است که هر چه به انتهای آن مي رويد به دادن اطلاعات کم اهميت می پردازيد.

عبارات "شايان ذکر است" و "لازم به يادآوری است که خاطرتان هست" !؟ (يعنی دارم ته می کشم!)

پس تکرار می کنم  که در سافت نيوز بايد خبرتان را در جائی به پايان برسانيد که آنرا آغاز کرده ايد.

هنوز گنگ است؟

بيشتر توضيح می دهم ، اصلاً با يک مثال چطوريد؟

فرض کنيد پاراگراف اول من در خبری که می خواهم آنرا سافت بنويسم اين باشد:
" حتی با معيارهای عراقی ها، امروز خونين ترين روز بغداد بود."

خوب حالا با اين شروع بايد بعد از ارائه اطلاعات مربوط به رويداد به فکر پايان بندی خبر بود که گفتم به اندازه شروع آن اهميت دارد.
"آيا روزهای خونين تر در راه است؟"

اين مي تواند يک پايان بندی مناسب باشد، چون به همان بحث پاراگراف اول مربوط است.
امروز بايد در تاريخ بغداد دفن شود و به آينده کشانده نشود. آيا عراقی ها در معيارهايشان تجديد نظر خواهند کرد؟

خوب اين هم يک پايان بندی مناسب ديگر است که مثل پايان بندی قبلی باز هم  به همان بحث پاراگراف اول مربوط می شود و اين يعنی ساختار دايره ای و بازگشت به نقطه آغازين خبر  در سبک سافت نيوز.

عناصر تشکيل دهنده سافت نيوز:

سافت نيوز از چند عنصر اصلی تشکيل می شود که در زير يک به يک به آنها مي پردازم و سعی می کنم معرفی اين عناصر را با ارائه مثال های عملی همراه کنم.

فقط اضافه کنم که مواد مورد استفاده ام در نوشتن اين خبر به سبک سافت نيوز، علی القاعده فرضی هستند و هر گونه شباهت اشخاص زمانها و مکان ها، کاملا تصادفی است!

1. راوی اول شخص:
حرفه ای های سافت نویس ترجيح می دهند خبرشان را از ابتدا تا انتها به شیوه راوی اول شخص بنويسند که به آن شيوه شاهد عينی(4) هم می گويند.

"من در پايتخت عراق بودم، در قلب خونين ترين روز بغداد. هجده عراقی در آتش انفجار سوختند و نمی دانم چند مجروح را از ميانه راه بيمارستان به گورستان شهر برده اند....."

اين شروعی ديگر برای همان خبر فرضی مورد بحث است که اين بار به شيوه راوی اول شخص کليد خورده است.

نوشتن به شيوه راوی اول شخص کاری بسيار دشوار است و در واقع شايد هم دشوارترين بخش سافت نويسی باشد و به همين خاطر هم هست که فقط و فقط حرفه ای های نامدار به اين شيوه می نويسند و تازه کارها همان روايت سوم شخص را اما با ادبياتی غير کليشه ای دنبال می کنند.

2. چند منبعی بودن:
سافت نيوز برخلاف هرم وارونه که عمدتا فقط به اتکای يک منبع نوشته می شود و آن منبع هم غالبا يک سخنگوی رسمی است، با اتکا به منابع متعدد نوشته می شود که الزاما هم منابع رسمی نيستند و غالبا آميزه ای از منابع رسمی و غير رسمی در آن حرف مي زنند. (حرفه ای ها و آلترناتيوها برای ضربه زدن بهتر به روايت های رسمی از رويدادها عمدتا به منابع غير رسمی تکيه می کنند)

"عبدالقادر سمير 63 ساله که شيشه های رستورانش در اثر انفجار فروريخته درباره اين  انفجار که در ساعت 11:10 دقيقه صبح شنبه در ضلع شرقی ميدان تحرير بغداد رخ داد  می گويد : "صدای فريادها، شوک انفجار را بيشتر کرد و من خودم چند مجروح را قبل از اينکه امبولانس ها برسند با کمک مردم به بيمارستان فرستاديم."

"هدف اين اصلی اين انفجار يک كاروان نظامی بوده است" اين را سخنگوي سفارت آمريكا در بغداد می گويد که به ماشين محکوميت تبديل شده است. او  دقايقی پس از  انفجار، اين بمب گذاری را محکوم کرد.

از هنگام تشكيل دولت جديد عراق ، اين كشور دستخوش موج حملات انتحاري قرار گرفته و در جريان اين حملات تاكنون دستكم 370 نفر كشته و صدها نفر مجروح شده اند.

"برادران شما از سازمان القاعده ، يك خودروي بمب‌گذاري شده را در ميدان تحرير در بغداد قرار دادند كه منجر به انهدام چند خودرو اشغالگران و هلاکت شماری از نظاميان انان شد"

اين سطور  از بيانيه ای است كه از سوی گروه تروريستی  ابومصعب الزرقاوي در يك پايگاه اينترنتي منتشر شده و خبرگزاري فرانسه آنرا از دبی مخابره كرده است. برای دستگيری  ابومصعب الزرقاوي 25 ميليون دلار جايزه تعيين شده است.

اما بشار  الحسن عضو سازمان  پزشکان بدون مرز  و پزشک  بیمارستانی که چند تن از مجروحان در آن بستری شده اند، می گويد:" تا به حال در چند کانون بحرانی جهان بوده ام، اما این قدر فاجعه پياپي را در هيچ کجا نديده ام ."

حالا بيائيم منابع خبری مورد استفاده را تا اينجا مرور کنيم: عبدالقادر سمير، سخنگوي سفارت آمريكا، سازمان القاعده، خبرگزاري فرانسه و بشارالحسن پزشک.

3. پس زمينه ها:
يکی ديگر از عناصر مورد استفاده در سافت نیوز، پس زمينه يا همان "بک گروندر"(5) است. پس زمينه در سافت نویسی،  برخلاف هرم وارونه که فقط در پايان خبر می آید  تا بعد هم به خاطر کمبود جا از انتهای خبر حذف شود! (چه نقش با شکوهی!) در سراسر خبر پراکنده است.

پس زمينه ها به کمک سافت نيوز می آيند تا گره های کور را باز کنند، جزئيات بيشتری از زمانها، مکانها و آدمها به خواننده بدهند و گاه خبر را  رنگ آميزی کنند تا از کسالت و تکرار بکاهند و رويداد را بهتر توصيف کنند.

• آيا در همين خبر پس زمينه داشتيم؟

بله، داشتيم، زياد هم داشتيم : خونين ترين روز، 63 ساله، ضلع شرقی ميدان تحرير، دقايقی پس از  انفجار، 370 كشته و صدها نفر مجروح، 25 ميليون دلار جايزه و عضو سازمان  پزشکان بدون مرز.

4. نقل قول مستقيم:
نقل قول مستقيم هم از ديگر عناصر سازنده و مورد اتکای سافت نويسی است. از ديدگاه هواداران سافت نيوز، نقل قول مستقیم به خبر جان می دهد و حضور عامل انسانی را در آن تقويت می کند. نقل قول مستقيم برای سافت نيوز حکم صدای سوژه را در خبر نويسی راديوئي دارد.

• آيا در همين خبر نقل قول مستقيم داشتيم ؟

بله، داشتيم، چند بار هم داشتيم :

• "صدای فريادها، شوک انفجار را بيشتر کرد و من خودم چند مجروح را....."
• "هدف اين اصلی اين انفجار يک كاروان نظامی بوده است"
• "برادران شما از سازمان القاعده ، يك خودروي بمب‌گذاري شده را در ميدان تحرير..."
• " تا به حال در چند کانون بحرانی جهان بوده ام، اما این قدر فاجعه..... ."

5. زبان غير رسمی:
زبان سافت نيوز، خشک و رسمی نيست . در مرحله  اول، اين حضور  نقل قول های مستقيم است که از بار  رسمی بودن واژه ها و کليشه های رايج در خبر نويسی کم می کند.

خود روزنامه نگار هم در مرحله بعد با پرهيز از تکرار واژه ها و با استفاده از واژه های بديع تر و حتی با استفاده نسبی از چاشنی طنز از شدت رسميت زبان خبر می کاهد.

بايد مواظب باشيد که در کاربرد زبان عير رسمی دچار افراط نشويد اين يکی از پاشنه آشيل های سافت نيوز است

انگار يادم رفت بقيه خبر را ادامه بدهم. کجا بوديم !؟
(نمونه ای از زبان غير رسمی!)

راجر نواک ، تحليلگر امور خاورميانه می گويد : "اگر چه کارشناسان مشغول بررسی اين نکته هستند که انفجار کار عوامل وفادار به دولت سابق صدام حسين بوده يا پيکارجويان اسلام گرايی که احتمالا با شبکه القاعده به رهبری اسامه بن لادن در ارتباط هستند، اما نوع انتخاب اهداف، خلاقيت در طراحی و اجرای عمليات انفجاری که با استفاده از وسائل مختلف صورت می گيرد؛ شماری از صاحب نظران را به انديشه احتمال دست داشتن دخالت خارجی واداشته است."

اگر چه هر حدس و گمانی در اين زمينه مي تواند ، رنگی از واقعيت به خود بگيرد،اما  نبايد از نقش شماری از اتباع سعودی و ديگر پيکارجويان اسلامگرا گذشت که  به شکل فزاينده ای وارد عراق می شوند ، تا علاوه بر فرار از پيگرد قضايی در کشورهای خود، به صف نيروهای جهادی بپيوندند که عراق را جبهه جديدی برای جهاد عليه آمريکا يافته اند.

باور کنيم که انفجار امروز بايد در تاريخ بغداد دفن شود و به آينده کشانده نشود.  آيا عراقی ها در معيارهايشان تجديد نظر خواهند کرد؟

6. تحليل
بله، تابوی تحليل! نه برای سافت نيوز؛ برای هرم وارونه.

تحليل کردن در سافت نيوز رايج است. تحليل يکی از عناصر سافت نويسی است. امادر اينکار افراط نکنيد، کار دستتان می دهد.

• آيا در همين خبر تحليل داشتيم؟

بله داشتيم سه گونه هم داشتيم.

• ماشين محکوميت (تحليل از طریق پس زمينه نويسی)
• "اگر چه کارشناسان مشغول بررسی هستند که...... اما نوع انتخاب اهداف، خلاقيت در طراحی و اجرای عمليات انفجاری... شماری از صاحب نظران را به انديشه احتمال دست داشتن دخالت خارجی واداشته است."(تحليل از زبان يک منبع خبری ديگر)
• "اگر چه هر حدس و گمانی در اين زمينه مي تواند، رنگی از واقعيت به خود بگيرد، اما نبايد از نقش شماری از اتباع سعودی و...."( تحليل از زبان راوی خبر)

راستی شما که انتظار نداريد امروز با خواندن يک مقاله درباره نوشتن سافت نيوز همه چيز را در اين زمينه فرا بگيريد  و فردا هم جايزه پوليتزر روزنامه نگاری را بگيريد!؟

من اميدوارم بزودی خواننده کتابهایی باشم که همکارانمان در زمينه سافت نيوز تاليف و ترجمه خواهندکرد.

حالا اجازه بدهيد يک تيتر بزنيم و کل خبر را يکجا داشته باشيم تا ببینيم چه از آب در آمده، هر چه از کار درآمده باشد خوب است!

خونين ترين روز بغداد
پیامی از اينترنت؛ رنگی از واقعيت

من در پايتخت عراق بودم، در قلب خونين ترين روز بغداد. هجده عراقی در آتش انفجار سوختند و نمی دانم چند مجروح را از ميانه راه بيمارستان به گورستان شهر برده اند.

عبدالقادر سمير 63 ساله که شيشه های رستورانش در اثر انفجار فروريخته درباره اين  انفجار که در ساعت 11:10 دقيقه صبح شنبه در ضلع شرقی ميدان تحرير بغداد رخ داد، می گويد: "صدای فريادها، شوک انفجار را بيشتر کرد و من خودم چند مجروح را قبل از اينکه امبولانس ها برسند با کمک مردم به بيمارستان فرستاديم."

"هدف اين اصلی اين انفجار يک كاروان نظامی بوده است" اين را سخنگوي سفارت آمريكا در بغداد می گويد که به ماشين محکوميت تبديل شده است. او  دقايقی پس از  انفجار، اين بمب گذاری را محکوم کرد.

از هنگام تشكيل دولت جديد عراق ، اين كشور دستخوش موج حملات انتحاري قرار گرفته و در جريان اين حملات تاكنون دستكم 370 نفر كشته و صدها نفر مجروح شده اند.

"برادران شما از سازمان القاعده ، يك خودروي بمب‌گذاري شده را در ميدان تحرير در بغداد قرار دادند كه منجر به انهدام چند خودرو اشغالگران و هلاکت شماری از نظاميان انان شد"

اين سطور  از بيانيه ای است كه از سوی گروه تروريستی  ابومصعب الزرقاوي در يك پايگاه اينترنتي منتشر شده و خبرگزاري فرانسه آنرا از دبی مخابره كرده است. برای دستگيری  ابومصعب الزرقاوي 25 ميليون دلار جايزه تعيين شده است.

اما بشار  الحسن عضو سازمان  پزشکان بدون مرز  و پزشک  بیمارستانی که چند تن از مجروحان در آن بستری شده اند، می گويد:" تا به حال در چند کانون بحرانی جهان بوده ام، اما این قدر فاجعه پياپي را در هيچ کجا نديده ام ."

راجر نواک ، تحليلگر امور خاورميانه می گويد : "اگر چه کارشناسان مشغول بررسی اين نکته هستند که انفجار کار عوامل وفادار به دولت سابق صدام حسين بوده يا پيکارجويان اسلام گرايی که احتمالا با شبکه القاعده به رهبری اسامه بن لادن در ارتباط هستند، اما نوع انتخاب اهداف، خلاقيت در طراحی و اجرای عمليات انفجاری که با استفاده از وسائل مختلف  صورت می گيرد؛ شماری از صاحب نظران را به انديشه احتمال دست داشتن دخالت خارجی واداشته است."

اگر چه هر حدس و گمانی در اين زمينه مي تواند ، رنگی از واقعيت به خود بگيرد،اما  نبايد از نقش شماری از اتباع سعودی و ديگر پيکارجويان اسلامگرا گذشت که  به شکل فزاينده ای وارد عراق می شوند، تا علاوه بر فرار از پيگرد قضايی در کشورهای خود، به صف نيروهای جهادی بپيوندند که عراق را جبهه جديدی برای جهاد عليه آمريکا يافته اند.

باور کنيم که انفجار امروز بايد در تاريخ بغداد دفن شود و به آينده کشانده نشود. آيا عراقی ها در معيارهايشان تجديد نظر خواهند کرد؟

حالا کنار فنجان، قوری تان را اضافه کنيد. نوبت شماست که يک خبر فرضی را بنويسيد. حتی اگر حوصله و وقتتان زياد است دنبال من نباشيد که درباره آنچه نوشته ايد نظر بدهم. من از هرم وارونه هزاران نوستالژی دارم!!

چگونه یک کتاب را معرفی و مطالعه کنیم؟

منبع:

تمرکز حواس

یعنی عوامل حواس پرتی را به حد اقل رساندن... تمرکز هر شخص به نسبت کاهش عوامل حواس پرتی او افزایش می یابد و بنا به تغییرات موقعیت ذهنی و محیطی او تغییر می کند . بیشتر افراد گمان می کنند که تمرکز یک امر ذاتی و تغییر آن ناممکن است ، در حالی که تمرکز یک امر اکتسابی است و باید هر روز پرورش و جهت داده شود و هر کس با هوش عادی خود می تواند به آن دست یابد. پس برقراری تمرکز حواس به میزان کاهش عوامل حواس پرتی بستگی دارد . یعنی هر چه عوامل مزاحم و مخل تمرکز بیشتر باشند توانایی حفظ تمرکز حواس کمتر است و بر عکس. لذا حواس پرتی ؛ یعنی خارج شدن از روند مطالعه یا جریان کا ری و فرو رفتن در افکار و تخیلات و یا انجام کار دیگر.

منشاء حواس پراگندگي

حواس پرتی یا منشاء ذهنی و درونی دارد و یا منشاء بیرونی و محیطی حواس پرتی درونی و ذهنی: عبارت است از اشکالات فکری انسان و اندیشه هایی که موانعی بر سر راه توجه دقیق به مطالعه و تمرکز حواس ایجاد می کنند. این موقع شامل مواردی از قبیل: درد، رنج، غم وغصه ، نگرانی، گرسنگی و تشنگی ، سردی و گرمی ، ترس و خشم و شادی ، سردرد و ... می باشد

حواس پرتی بیرونی و محیطی

آنچه که به محیط پیرامون فرد ارتباط پیدا می کند و یا تحریکات غیر عادی که توسط حواس مختلف انسان ایجاد می شوند مانند نور شدید و نور ضعیف ، صداهای ناهنجار، روشن بودن رسانه ای صوتی و تصویری و نظایر اینها ممکن است فرایند تمرکز حواس را با اشکال مواجه کنند. رهایی از حواس پرتی و ایجاد تمرکز حواس در افراد مختلف ، متفاوت است و به حالت درونی ، تجربه ها مکان و موقعیت آنها بستگی دارد. . برخی از افراد اظهار می دارند که من آدم کاملا حواس پرتی هستم و برخی دیگر می گویند نمی توانم تمرکز حواسم را به روی کاری حفظ کنم . در حالی که این تفکر غلط است و هیچ کس نباید خود را فردی کاملا حواس پرت یا فاقد تمرکز حواس بداند بلکه بهتر است وقتی که تمرکز حواس فردی دچار اختلال شد ، بگوید در این لحظه و در محیط فعلی حواس پرتی من بیشتر و میزان تمرکزمن کمتر است. لذا حواس پرتی بیشتر علل درونی دارد و به طبیعت خود فرد، ویژگیها، حالات روحی و روانی، و عادات فردی بستگی دارد.بی شک حواس پرتی بیرونی آسانتر از عوامل حواس پرتی درونی بر طرف می شود .پس می توان بدون توجه به عوامل محیطی مانند : سرو صدای زیاد، شلوغ بودن محیط و حتا داخل موترسرويس و هنگام مسافرت تمرکز حواس خود را حفظ کرد . اما نمی توان در حال گرسنگی و یا تشنگی شدید نگرانی و ناراحتی دگرگونی فکر و اندیشه با تمرکز مطالعه کرد و یا کار دیگری را با تمرکز انجام داد و مطالعات و یا تجربیات زیادی این موضوع را تائید کرده است که یک انسان می تواند در محل پر سرو صدا و نا آرامی با تمرکز و توجه کافی مطالعه کند.

روشهای تقویت تمرکز حواس

تمرکز حواس هنگام مطالعه کلید اصلی و اساسی درک و فهم مطالب است. و کلید اساسی تمرکز حواس استفاده از روشهایی است که باعث تقویت و پرورش ومهارت در برقراری تمرکز حواس هنگام مطالعه می شوند. بنا براین بدون تمرکز حواس ممکن است درک و فهم مطلبی که فقط یک ساعت وقت لازم داشته باشد ، ساعتها وقت بگیرد اما به خوبی فهمیده نشود و امر مطالعه بی فایده است و اثر مثبتی نخواهد داشت. لذا کاربرد روشها و فنونی که به خواننده کمک می کند تا هنگام مطالعه فعال باشد ، تمرکز حواس را تقویت و مهارت فرد را در ایجاد تمرکز حواس هنگام مطالعه افزایش می دهد این روشها عبارتند از:

آمادگی برای مطالعه

برای شروع مطالعه ، ابتدا بایستی خود را از جهات گوناگون آماده کرد، زیرا حداکثر آمادگی ، مقدمه ای برای علاقمندی به مطالعه، ایجاد تمرکز حواس و یادگیری بهتر می باشد. منظور از آمادگی پیدایش تمام شرایطی است که شخصی را قادر می سازد تا با اطمینان به موفقیت و اعتماد به نفس، به تجربه خاصی بپردازد .

آمادگی بدنی

به رشد و تکامل طبیعی بدن ، تندرستی و نداشتن نقصهای بدنی مربوط است. گاهی وجود بیماریهایی مانند زخم معده، میگرن، سردرد و نظایر اینها باعث از بین رفتن تمرکز حواس و مانع مطالعه فرد می شود و فرد تا به دست آوردن تندرستی کامل قادر به برقراری تمرکز حواس و مطالعه ثمر بخش نیست و انگیزه کافی هم برای مطالعه ندارد
آمادگی ذهنی: آمادگی ذهنی را می توان از خصوصیاتی نظیر رشد گویای سالم ، قدرت تفسیرو تعبیر اشکال ، توانایی درک همانندیها و نا همانندیها میان کلمات و ... شناخت دانست .

آمادگی اجتماعی

به ماهیت و وسعت تجارب فرد بستگی دارد که می توان آنرا با تجربه و تحلیل زمینه خانه و خانوادگی ، محیط وسیع اجتماعی که او در آن تجربه اندوخته است و تربیت پیشین او تعیین کرد.
آمادگی روانی: آمادگی روانی به شکل پیچیده ای با رشد و تکامل بدنی ، ذهنی و اجتماعی آمیخته است . خستگی، بی قراری ، بی تابی، کوتاهی زمان، دقت نداشتن تمرکز در مطالعه ، واکنشهای منفی نسبت به خود و دیگران ، ضعف اعتماد به نفس و نظایر آنها همگی نشانه نبودن آمادگی روانی ، بدنی ،ذهنی و اجتماعی دانش آموزان و دانشجویان ، اجرای برنامه های آموزشی ، تمرکز حواس و فرایند یادگیری را آسانتر و مطلوبتر می کند

2-داشتن علاقه به مطالعه: مطالعه ثمر بخش از دو عامل متاثراست: یکی علاقه نسبت به مطالب خواندنی ، دیگر کاربرد ماهرانه فنون مطالعه نسبت به مطلب خواندنی سبب می شود تا شخص به مطالعه بیشتر بپردازد ، مطالعه بیشتر منجر به بهتر شدن فنون مطالعه می شود ، کاربرد فنون بهتر ، مطالعه را آسانتر ، سریعتر و لذت بخش تر می سازد؛ در نتیجه علاقه خواننده نسبت به مطالعه افزایش می یابد. پس تا زمانی که فرد تمایل یا علاقه به انجام کاری نداشته باشد نمی تواند برانگیخته شود. لذا وقتی خواننده به موضوعی علاقه مند می شود، خود به خود بر آن تمرکز می کند، بیشتر دقت می کند و به راحتی مطالب را به حافظه می سپارد و بعدا هم خیلی راحت به خاطر می آورد .پس ازعلاقه پیدا کردن نسبت به مطالب، گام بعدی تعیین هدف مطالعه است زیرا هدف زیر بنای انجام کاری است و به فعالیت انسان جهت و نیرو می دهد . هدف ارزشمند، فرد را به خواستن و طلب کردن وادار می کند و نیروی لازم را برای فعالیت در وی بوجود می آورد وسبب پیدایش تمرکز در او می شود . لذا هر فرد برای مطالعه باید هدف مشخصی داشته باشد.« زیرا تعلیم و تربیت علم اهداف است و همه بر این باورند که بدون داشتن هدف، یادگیری کاری بس دشوار و غیر ممکن است» همانطور که فرانکین معتقد است انسان بدون هدف مانند گلوله ای است که بدون هدف شلیک می شود . علاوه بر آن مطالعه بدون هدف یکی از عادات غلط مطالعه بشمار می رود .

تعیین زمان و مکان مطالعه:

یکی از راه های برقراری تمرکز حواس این است که مطالعه در آن ساعت از روز انجام گیرد که برای فرد مناسبتر است. اما تعیین مناسبترین زمان برای مطالعه کاری دشوار است و به عادات فردی بستگی دارد. برخی افراد عادت دارند تا نیمه های شب بیدار بمانند و با استفاده از سکوت و آرامش شبانه با خیالی راحت و آسوده مطالعه کنند برخی دیگر عادت دارند شب زود بخوابند و صبح زود از خواب بیدار شوند وبه مطالعه بپردازند. با این توصیف تعیین زمان و مقدار مطالعه باعث آگاهی از تمام زمینه مطالعه ، برقراری تمرکز حواس، عدم سردرگمی، جلوگیری از اتلاف وقت و انرژی و فهم بهتر مطالب می شود.

وا لتر پارک در کتاب خود به نام « چگونه درس بخوانیم؟» چنین می نویسد: « موفقیت یا عدم موفقیت شما در تحصیلات دانشگاهی ، مستقیما به این امر بستگی دارد که چگونه از وقت خود استفاده می کنید ؟ موفقیت در دانشگاه و البته در مقاطع تحصیلی پایین تر نیز بستگی به استفاده اشتباه از زمان دارد .» «محیط آشنای یک اتاق مشخص، در حین مطالعه موجب انصراف کمتر و تمرکز بیشتر حواس می شود ،زیرا لوزم آن اتاق هر روز پیش چشم شما است و کمتر توجهتان را به خود جلب می کند . به علاوه اگر هر روز به وقت مطالعه در اتاق معینی بودید کم کم ذهنتان عادت می کند که به محض رسیدن به آن اتاق آماده تمرکز حواس و فراگیری شود. » بنا براین ثابت بودن مکان مطالعه و مشخص بودن آن به علت دسترسی به آن و فراهم بودن وسایل مورد نیاز از قبیل کتب درسی ، دفاتر، کتاب لغت، خط کش، قلم و نظایر آن جهت مطالعه موجب تمرکز حواس بیشتر و آمادگی ذهنی هنگام مطالعه می شود. پس یکی از بهترین راه های برقراری تمرکز اختصاص دادن یک اتاق مجهز به آنچه لازم دارید ، در موقع مطالعه است. این اتاق خیلی زود مناسب تمرکز و یادگیریتان شده و کار شما را به طور خودکار راحت تر می کند و بعد برایتان یک عادت مفید می شود. « برای داشتن تمرکز به هنگام مطالعه ابتدا باید خود را از دنیای خارج جدا کنید و محیط مناسبی برای مطالعه بر گزینید . چنین محیطی باید آرام، روشن و دارای هوای مناسب باشد. هیچ چیز به اندازه سر و صدا ، خسته کننده و مانع تمرکز حواس نیست. ایجاد محیط کار مناسب، به دلیل ایجاد آرامش و شرایط مناسب اهمیت دارد و زمینه ای است برای تمرکز و دقت» یادبگیر که بگویی «نه»:

« زمانیکه تصمیم گرفتید باید مطالعه کنید اما دوستان یا هم اتاقی های شما در خواست می کنند که دور هم جمع شوید ؛ هنر گفتن «نه» را در خود تقویت کنید . اگر این اراده در شما ضعیف است ، می توانید روی در اتاق مطالعه خود بنویسید « مزاحم نشوید» اگر موفق نشدید می توانید کارهای دیگری انجام دهید که نشان دهد شما دوست ندارید که کسی باعث از هم گسیختن افکار شما شود».

ترک افکار منفی و داشتن افکار مثبت:

مطالعه عمیق و یادگیری ثمر بخش وقتی حاصل می شود که فرد تصور مثبتی از خود داشته باشد و به خود اعتماد کند . زیرا اعتماد به خود در موفقیت مؤثر است و مهارت را بیشتر و نیرو را افزایش داده و مغز را سالمتر می کند . وقتی می خواهید کاری انجام دهید از گفتن کلماتی همانند : نمی خواهم ، نمی دانم، نمی توانم بپرهیزید. جمله« این کار محال» است را از دفتر زندگی خود خط بزنید ، ترس و بدگمانی و بی ارادگی را از ذهن خود دور کنید . هرگز به خویشتن اجازه ندهید که هیجانات و افکار منفی شما را در خود غرق سازد و تمرکز حواس شما را مختل کند. اعتماد به نفس داشته باشید و پیوسته به نزد خود تکرار کنید که قادر به انجام کار هستم ، می توانم انجام دهم و باید انجام دهم . بدین طریق تفکر مثبت را در خود پرورش دهید. قوی بودن اعتماد به نفس احساس شعف و شادی را در شما بوجود می آورد و در حالت شادمانی از تمرکز حواس خوبی برخوردارید. بهتر فکر می کنید، بهتر مطالعه می کنید و نتیجه کارتان بهتر می شود.

مارگريت کوربت می نویسد « انسان در بحر اندیشه های خوشایند حافظه بهتری پیدا می کند و ذهن در حالت آرامی قرار می گیرد و میل به یادگیری را در خود بوجود می آورد» لذا خود پنداری مثبت مهمترین کمک برای تمرکز و یادگیری است اگر بتوانیم تصورات غلط ومنفی را از ذهن خود دور نموده و تصورات مثبت را جایگزین کنیم ، می توانیم علاقه به مطالعه و یادگیری را در خود ایجاد کنیم چرا که علاقه به مطالعه شرایط اصلی و اساسی ایجاد تمرکز حواس به هنگام مطالعه است .آلفردآدلر روانشناس مشهور ، در دوره جوانی در درس ریاضی بسیار ضعیف بود
. معلمش این موضوع را با والدینش در میان گذاشت آنها باور کردند که
آد لر در درس ریاضی ضعیف است ، آدلر هم این موضوع را پذیرفته بود . یکی از روزها که معلم مسئله ای را روی تخته نوشته بود و شاگردان کلاس از حل مسئله عاجز مانده بودند ، آدلر جواب مسئله را پیدا کرد ، پای تخته رفت و در میان حیرت همگان مسئله را حل کرد . فهمید که توانایی درک و فهم مطالب درس ریاضی را دارد ، استعدادش را باور کرد، تصورات مثبت را جایگزین تصورات منفی کرد و از آن به بعد یکی از دانش آموزان ممتاز درس ریاضی شد.

طرح سئوال:

طرح سئوال یکی از شیوه های مطالعه دقیق و فعالانه است که در تمام اوقات مطالعه، مفید است. طرح سئوال پیش از مطالعه دقیق، فرد را وادار می کند تا به طور فعالانه و با تمرکز و دقت کافی و با انگیزه و علاقه به مطالعه بپردازد . طرح سئوال هنگام مطالعه یکی از روشهایی است که خواننده را فعال و به طور عمقی او را در گیر مطالعه می کند وسبب برانگیختن جدیت و تلاش وی به هنگام مطالعه می شود و فرد برای یافتن پاسخ به سئوالات بایستی تمرکز حواس خود را حفظ نماید ، زیرا در هنگام مطالعه ، نمی توان بدون تمرکز پاسخ سئوالات را پیدا کرد. بعد از خواندن مطالب با طرح سئوال می توان میزا ن فراگیری خود را ارزش یابی نموده و به نقاط قوت و ضعف خود پی برد و سبب ایجاد نظر انتقادی نسبت به مطالب در فرد می شود. خواننده در مطالعات بعدی برای از بین بردن نقاط ضعف خود با دقت و تمرکز بیشتری مطالعه می کند.

- آگاهی از شیوه های صحیح مطالعه و یادگیری: « برخی از والدین به طور مدام به فرزندان خود می گویند درس بخوانید، مطالعه کنید، ولی هرگز نمی گویند چگونه مطالعه کنید و روشهای صحیح مطالعه را نمی دانند» بنابر این آگاهی از شیوه های صحیح مطالعه و یادگیری چون:تند خوانی ، عبارت خوانی، خواندن اجمالی ، خواندن تجسمی، و ... به خواننده کمک می کند تا تمرکز حواس خود را هنگام مطالعه حفظ نمایند
تند خوانی:
تند خوانی باعث توجه و تمرکز بیشتر و فهمیدن مطالب و در نتیجه باعث یادگیری بهتر می شود . فکر و ذهن ما قادر است هزاران کلمه را در دقیقه از خود عبور دهد ولی اگر سرعت مطالعه ما پائین باشد، ذهن وقت اضافی می آورد و ناچار به این شاخه وآن شاخه می پرد و در نتیجه حواس پرتی ایجاد می شود . اما مطالعه سریع و یا تند خوانی فرصت جولان به ذهن نمی دهد و سبب برقراری تمرکز حواس هنگام مطالعه می شود.
عبارت خوانی : عبارت خوانی یعنی خواندن عبارات و جملات به عوض خواندن کلمات . عبارات خوانی به نوع دیگری به تمرکز حواس کمک می کند از این طریق خواننده باید با سرعتی که نزدیک به سرعت اندیشیدن اوست . بخواند، اگر سرعت آنقدر کم باشد که ذهن از حالت فعال بودن باز بماند ، احساس دلزدگی ایجاد می شود و چیزهای دیگری ذهن فرد را مشغول می کند و از روند مطالعه خارج می شود . بنا بر این اگر سرعت خواندن با سرعت اندیشیدن هماهنگ باشد باعث افزایش تمرکز حواس می شود.


خواندن اجمالی:

روش خواندن اجمالی مبتنی است بر یک نمونه گیری سریع از نکات اساسی و صرف نظر کردن از جزئیات، در این روش خواننده مطالب را سازمان بندی می کند ، آنگاه هدف از مطالعه خود را مشخص نموده و مقدار زمان مطالعه و میزان دشواری کتاب را تخمین می زند و سپس از طریق سئوال کردن کنجکاوی ، علاقه، دقت و تمرکز حواس فرد ، افزایش میابد.

خواندن تجسسی:

منظور از روش تجسسی طرح انواع سئوالات جزئی و کلی و مطالعه عمیق و اثر بخش در جهت دست یافتن به پاسخ این سئوالات است ... کسی که به دنبال چیزی می گردد به احتمال بیشتری آن چیز را پیدا می کند لذا هدف خواندن تجسسی افزایش دامنه تمرکز و درک عمیق تر معانی است . به همین دلیل خواندن تجسسی تمرکز حواس و علاقه فرد را افزایش می دهد و به او کمک می کند تا مطالب دشوار را تجزیه و تحلیل نموده و آنها را بهتر بفهمد. فهمیدن مطالب موجب تحکیم آنها در حافظه می شود پس خواندن تجسسی برای غلبه بر تنبلی ، حالت کسلی، پرتی حواس، از طریق تحریک حس کنجکاوی و شرکت فعالانه در مطالعه به کار می رود.

- جدیت در مطالعه: به محض نشستن پشت میز مطالعه خواندن را با جدیت شروع کنید ، چرا که اگر سریع مشغول به کار مطالعه شوید ، تمرکز حواس زود به دست می آید « این ضرب المثل چینی را به یاد داشته باشید که: فتح ستارگانی که هزاران فرسنگ از ما دور هستند با بر داشتن قدم اول امکان پذیر است» شک و تردید حاصلی جز حواس پرتی یا انحراف حواس و تسلیم به تخیلات واهی ندارد ، اجازه ندهید چیزی جز مطالعه ذهن شما را مشغول کند . با خود تصمیم بگیرید تا مقدار زمانی را برای مطالعه مشخص کنید و خود را به مدت زمانی خاص محدود کنید . در این زمان از مطالعه دست نکشید ، به مطالعه ادامه دهید ، اما زمان مطالعه را طولانی نکنید بیهوده وسواس به خرج ندهید ، بهانه تراشی نکنید به خود تلقین کنید که فرد با اراده ای هستید و می توانید هر درسی را به خوبی یاد بگیرید. جدی باشید و با علاقه و انگیزه مطالعه کنيد تا هنگام مطالعه دچار حواس پرتی نشوید.

استفاده از رهنما:

یکی از شیوه های برقراری تمرکز حواس، استفاده از یک رهنما چون ؛ انگشت سبابه، مداد و ... به هنگام مطالعه است . زیرا استفاده از یک رهنما هنگام مطالعه باعث تمرکز حواس بهتر ، افزایش سرعت مطالعه، عادت به روان خواندن، جلوگیری از برگشت دوباره خوانی و اتلاف وقت و جلوگیری از خستگی چشم و ذهن می شود.

خط کشیدن زیر مطالب مهم:

استفاده از این روش یکی از شایعترین راهبردی است که اغلب دانش آموزان و دانشجویان از آن استفاده می کنند.

لذا هنگام مطالعه باید با استفاده از یک مداد ، ایده ها و مطالب مهم و اساسی را علامتگذاری نمود. زیرا برای مشخص نمودن ایده ها و مطالب مهم و اساسی و خط کشیدن زیر آنها لازم است با تمرکز حواس و دقت خاصی به مطالعه مشغول شد. پس خط کشیدن زیر مطالب مهم باعث برقراری تمرکز حواس و جلوگیری از حواس پرتی می شود

یاداشت برداری هنگام مطالعه:

یاداشت برداری نوعی تکرار درس است که هم سبب تمرکز حواس و هم موجب بیشتر به خاطر سپردن مطالب می شود . یاداشت برداری خوب ، کاری جدی و فعال است که با اندیشیدن ملازمه دارد ، لذا برای یاداشت برداری باید هنگام مطالعه فعال بود و لازمه فعال بودن ، داشتن تمرکز حواس است و برای برقراری تمرکز حواس جهت نوشتن ، هماهنگی چشم و مغز به منزله نوعی یادگیری تجسمی چند بعدی با قدرتی بی نظیر است که تمرکز حواس را تقویت نموده و فهم مطالب و سرعت یادگیری را افزایش می دهد.

پیشنهادا ت

سعی کنید با ایجاد انگیزه های نیرومند و در نظر گرفتن اهدافی که برایتان مهم و جالب توجه است نسبت به مطالعه در خود شوق و علاقه ایجاد کنید. زیرا علاقه داشتن نسبت به موضوعی سبب تمرکز حواس در هنگام مطالعه آن موضوع می شود.

موقعیتهایی که نمی توانید در آنها تمرکز حواس داشته باشید ، تجزیه و تحلیل کنید ، احساسات خود را مورد بررسی قرار دهید و بدانید که چه عواملی افکار شما را دگرگون می کنند. افکار منفی و بیمارگونه را از خود دور کنید و هر موقعیت را تا حدی که می توانید به طور منطقی تعبیر و تفسیر کنید.

موضوعهای مطالعاتی خود را تقسیم بندی کنید یعنی هر موضوعی را که می خواهید مطالعه کنید، آن را به قسمتهای کوچکتر تقسیم کرده و به تدریج در زمانهای مختلفی آنها را مطالعه کنید.
هر وقت مصمم شدید مطالعه کنید یا کار دیگری انجام دهید ، بکوشید بر عزم خود پا بر جا باشید تا آن کار را به اتمام برسانید .
زمانهای مطالعه خود را با فعالیتهای متنوع تقسیم نمائید تا اینکه بتوانید تمرکز حواس خود را برای مدت زمان طولانی تری حفظ کنید و مطالعه را در آن ساعت از روز انجام دهید که برای شما مناسب تر است .

استفاده از یک استراحت کوتاه در هر ساعت، انرژی لازم برای حفظ تمرکز حواس را برای مدت زمانی طولانی تری در اختیار فرد می گذارد.

هرکاری به جای خویش نیکوست پس برنامه مطالعاتی داشته باشید و برای هر کاری وقت به خصوص تعیین کنید
-با آگاهی ازفنون مطالعه بکارگیری آنها در هنگام مطالعه در خود ایجاد تمرکز کنید زیرا کاربرد فنونی که خواننده را در عمل مطالعه فعال می سازد، کلید اساسی ایجاد تمرکز است.

به جای اینکه بکوشید دنیای خارج را تغییر دهید ، خود را تغییر دهید و لازم نیست که دیگران ویا رفتار آنها را مطابق دلخواه خویش تغییر داده شوند.

چند برگ کاغذ روی میز مطالعه خود داشته باشید و مواردی از افکار منحرف کننده و مزاحم را یاداشت کنید و بعد از مطالعه نسبت به حل آنها در حد امکان اقدام نمائید
ممکن است حواس پرتی شما ناشی از گرسنگی و تشنگی شدید، بی خوابی ، خستگی، و یا علت یا علل درونی دیگری باشد، در چنین موقعیتی هرگز مطالعه نکنید.

هنگام مطالعه لباس راحتی به تن کنید ، لباسی که نه بسیار زبر باشد نه بسیار نرم ، نه بسیار گشاد باشد نه بسیار تنگ
مطالعه در حالتهایی نظیر دراز کشیدن ، به پشت خوابیدن، در حال راه رفتن تکیه زدن به دیوار و امثال اینها مفید نمی باشد. زیرا در چنین موقعیتهایی نمی توان تمرکز حواس خود را حفظ نمود ، بنا بر این هنگام مطالعه سعی شود خم شدن کمر عادت نشود و فاصله کتاب تا چشم سی سانتیمتر باشد

محرکهای محیطی از قبیل صدای رادیو، تلويزیون، تيلفون، و... که باعث حواس پرتی شما می شوند از موقعیت مطالعه خود حذف کنید.

بهترین وضعیت برای درس خواندن نشستن پشت میز مطالعه می باشد و بدترین وضعیت درازکش می باشد چرا که در این وضعیت، فرد سریع از حال و هوای مطالعه خارج می شود و تمرکز حواس خود را از دست می دهد

محل مطالعه باید از هر نظر مانند نور ، دما، درجه حرارت و ... مناسب باشد

انگیزه بسیار بالایی برای مطالعه داشته باشید زیرا افرادی که دارای انگیزه بسیار بالایی هستند می توانند تمرکز حواس خود را برای چندین ساعت حفظ کنند.